Ukrayna’da yeni metropolit dönemi

16 Ağustos 2014 Kapalı Yazar: admin

ukraynada-yeni-metropolit-donemi

Moskova Patrikhanesi’ne bağlı Ukrayna Metropolitliği’nde geçen ay hayatını kaybeden Metropolit Vladimir’in yerine geçen Çarşamba günü Metropolit Onufriy seçildi. Uzmanlar bu seçimin Ukrayna’daki siyasi krizin dini alana da yansıma riskini azalttığını söylüyor.

Moskova Patrikhanesi’ne bağlı Ukrayna Metropolitliği’ne geçen ay hayatını kaybeden Metropolit Vladimir’in yerine Metropolit Onufriy seçildi. Uzmanlar geçen Çarşamba günü yapılan bu seçimin Ukrayna’daki siyasi krizin dini alana da yansıma riskini azalttığını söylüyor.

Yeni metropolit, Pazar günü düzenlenecek olan törenle görevine başlayacak. Ukrayna’da en geniş cemaate sahip olan bu kilise Rusya’ya yakın tutumuyla biliniyor ve Batı yanlısı çevreler tarafından Rusya’nın Ukrayna üzerindeki etki araçlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Ukrayna’nın 45 milyonluk nüfusunun büyük bölümü, Hristiyanlığın Ortodoksluk mezhebine mensup. Ancak ülkedeki siyasi bölünmüşlük, dini alana da yansımış durumda. Örneğin, Ukrayna’nın bağımsızlığını elde etmesinden kısa bir süre sonra, milliyetçi çizgideki rahipler Moskova Patrikhanesi’nden ayrılarak Kiev Patrikhanesi adlı kiliseyi kurmuştu.
Moskova Patrikhanesi’nde de farklı eğilimler kendisini gösteriyor. Bir grup Rusya ile Ukrayna’nın her yönden birleşmesini savunurken, diğer bir grup, Moskova’dan uzaklaşılmasını ve Kiev Patrikhanesi’ni kuran milliyetçi rahiplerle birleşerek bağımsız bir Ukrayna kilisesinin kurulmasını savunuyor.

Geçen ay hayatını kaybeden önceki Metropolit Vladimir ise, bu iki eğilimi dengelemeye çalışan bir isim olarak biliniyordu. Yeni metropolit Onufriy ise bir taraftan Ukrayna’daki dini bölünmüşlüğü ortadan kaldıracağını söylerken, diğer taraftan da Moskova Patrikhanesi’ne bağlı kalacağını söylüyor.

‘Yönetimin müdahalesi olmadı’

Ukrayna’da din – siyaset ilişkisi karşılıklı ve yoğun olduğu için devlet yetkililerinin müdahale ettiği durumlar olmuştu. Fakat bu seçimlerde, Ukrayna’daki Batı yanlısı yönetimin gelişmelere müdahale etmediği söyleniyor.
Moskova Patrikhanesi Dış İlişkiler Dairesi’nden Rahip İgor Yakimçuk, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, Ukrayna’daki Batı yanlısı yönetimin henüz kiliseye bir müdahalede bulunmadığını söylüyor.

‘Rusya yanlısı bir din adamı’

Batı yanlısı ve milliyetçi çizgideki Kiev Patrikhanesi’nin Basın Sözcüsü Başpiskopos Yevsratiy ise, yeni metropolit döneminde milliyetçi kilise ile Rusya’ya bağlı kilise arasında birleşme olasılığının düşük olduğunu söylüyor.
Onnufriy’in birleşme yönünde verdiği mesajın kamuoyunu etkilemeye yönelik bir mesaj olduğunu söyleyen Yevstratiy, yeni metropolitin eskiden beri Rusya yanlısı bir çizgiyi savunduğunu ve ileri yaşa gelmiş birinin bu zamandan sonra tavrını değiştirmesinin zor olduğunu düşünüyor.

‘Moskova denetiminden çıkmak gecikecek’

Milliyetçi Kiev Patrikhanesi’nden Al Jazeera’ye konuşan çeşitli kaynaklar, milliyetçi çizgideki rahiplerin özellikle üç adaydan Simeon’a sempati duyduklarını belirtirken, onun yerine Onufriy’in seçilmesinin, Ukrayna’nın dini alanda Moskova’nın denetiminden tamamen çıkmasını geciktireceğini savunuyor.

‘Uzlaşmacı bir isim’

Ukraynalı Siyaset Bilimci Volodimir Fesenko ise, Onufriy’in tam bir uzlaşma ismi olduğunu belirtiyor. Onufriy’in aktif siyasetten uzak durduğunu söyleyen Fesenko’ya göre, Rusya yanlısı ya da mesafeli bir adayın seçilmesi, kilisede bölünme yaratabilirdi. Oysa, Fesenko’ya göre, Rusya ile Ukrayna arasında gerilimin sürdüğü ve Ukrayna’nın iç çalkantılara sahne olduğu bir dönemde Onufriy gibi bir ismin seçilmiş olması, bu geçiş döneminde uzlaşmacı birisinin tercih edildiğini gösteriyor.

Fesenko, Batı yanlısı kesimlerin savunduğu Moskova’dan bağımsız birleşik tek bir Ukrayna kilisesi projesinden bahsetmek için henüz erken olduğu görüşünde. Zira, ona göre, Ukrayna’daki bütün Ortodoks cemaatlerinin Moskova’nın etki alanından çıkıp Batı yanlısıbirleşik bir kilise kurmaları için, yeni bir neslin yetişmesi gerekecek.

Deniz Berktay
http://www.aljazeera.com.tr/al-jazeera-ozel/ukraynada-yeni-metropolit-donemi