Ukrayna’da Bankacılık Sektörü Hakkında Temel Veriler

18 Ekim 2008 0 Yazar: admin

Ukrayna’nın bağımsızlığını kazandığı 1991 yılında toplam 76 banka olmasına karşılık bugün sistemdeki kayıtlı banka sayısı, 197’ye ulaşmış durumda. Banka sayısı konusunda 1995 yılı bir tepe noktasını oluşturuyor. O dönemde, bankaların sayısı, 250’ye ulaşmıştı. Ancak sonradan, bunlardan önemli bir bölümü tasfiye edildi. Bu yıl Eylül ayı itibariyle, 7 banka tasfiye edilmiş bulunuyor. 13 bankanın ise, tasfiye süreci devam ediyor. Yabancı ortaklı bankaların sayısı, 49. Diğer taraftan 18 banka, yüzde yüz yabancı sermayesine sahip. Yabancı sermayeli bankaların Ukrayna banka sektörünün öz kaynakları içindeki yeri, yaklaşık olarak yüzde 37. Piyasadaki toplam krediler, 615 milyar hrivna. Bunun yüzde 50’den fazlası, uzun vadeli kredilerden oluşuyor.Bankaların toplam aktifleri, 765 milyar hrivna seviyesinde. Piyasadaki toplam aktifler, 615 milyar hrivna. Bunların yüzde 50’den fazlası, uzun vadeli krediler. Sistem, uzun vadeli kredileri, kısa vadelifonlarla fonlama yoluna gidiyor. Yaşanan sorunların bir nedenini de, bu oluşturuyor. Toplam öz kaynaklar 91 milyar hrivna. Toplam mevduat ise, 648 milyar hrivna. Sistemin, topladığı mevduatlardan daha az kredisi bulunuyor. Bunun da, şu aşamada iyi bir özellik olduğunu söyleyebiliriz. 

 

Bankacılık sisteminin gayrısafi milli hasılaya oranı, yüzde 85 gibi önemli bir seviyede. 

 

Bankacılık sisteminde ciddi bir sıkıntı, likidite sorunu ve bundan da ötede, güven sorununun olması. Bankacılık sisteminin toplam likiditesinin günlük ihtiyaçları karşılayabilecek düzeyde olmasına rağmen bankalar, birbirlerine borç vermiyor, birbirlerinden borç almıyorlar. 

 

Diğer taraftan, vadesi gelen sendikasyonlar, tahviller,  eurobondlar var. Bunların vadeleri geldiğinde, bir kısmı ödenemedi. Bu yüzden Merkez Bankası, duruma müdahale etti. Global finans kaynakları kuruyunca ve yabancı bankalar likidite sorunlarını aşmakta zorlukla karşılaşınca, fonlanma ihtiyacı ortaya çıkıyor.

Diğer taraftan, piyasadaki stresin artmasına paralel olarak, mevduat çekişleri başladı. Kısa sürede, 3 milyar doların üzerinde mevduat çekişi oldu. Mevuat çekişi için, bankalarda kuyruklar oluştu.  Bazı bankalar, günde ancak bin hrivna ödeme yapabileceklerini söylediler.(Oysa, mesela, kişinin bankada 1 milyon hrivnası var). Buna benzer pek çok örnek yaşadı. Bunları, sistemdeki likidite sıkıntısını yansıtan gelişmeler olarak kabul edebiliriz.