Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması

26 Mayıs 2009 0 Yazar: admin

TÜRKİYE–UKRAYNA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI GÖRÜŞMELERİ 20–22 MAYIS 2009 TARİHLERİNDE UKRAYNA’NIN BAŞKENTİ KİEV’DE GERÇEKLEŞTİ  

Türkiye ile Ukrayna arasında bir serbest ticaret alanı oluşturulması amacıyla imzalanması hedeflenen Serbest Ticaret Anlaşması (STA) görüşmelerinin üçüncü turu 20–22 Mayıs 2009 tarihlerinde Ukrayna’nın başkenti Kiev’de gerçekleştirilmiştir. Söz konusu görüşmelerde Türk Heyetine Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı Avrupa Birliği Genel Müdürü Cemalettin DAMLACI, Ukrayna Heyetine ise Ukrayna Ekonomi Bakan Yardımcısı Valeriy Teziyoviç PYATNITSKIY başkanlık etmişlerdir.

Resmi heyetler arasındaki görüşmeler 20-21 Mayıs 2009 tarihlerinde gerçekleştirilmiş, 22 Mayıs 2009 tarihinde ise Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası’nda Ukrayna Demir-Çelik Üreticileri Birliği (UkrMet) temsilcilerinin katılımı ile bir toplantı yapılmıştır.  

20-21 Mayıs 2009 tarihlerinde gerçekleştirilen görüşmelerin başlangıcında taraflar, her iki ülkedeki son ekonomik gelişmeler, küresel ekonomik krizin tarafların ekonomilerine etkileri ve buna karşı alınan tedbirler, tarafların AB ile ilişkilerindeki gelişmeler, üçüncü ülkeler ile yürütülmekte olan serbest ticaret anlaşması müzakereleri, iki ülke arasında imzalanması hedeflenen STA’nın amaç ve kapsamı ile her iki ülkeye ve işadamlarına sağlayacağı fayda ve imkanlar hakkında görüş ve bilgi alışverişinde bulunmuşlardır. Taraflar, iki ülke arasında bir serbest ticaret anlaşması imzalanması konusundaki istekliliklerini bir kez daha vurgulamışlardır. 

Müzakereler, Türk tarafınca daha önce sunulan Serbest Ticaret Anlaşma taslak metni ve Ukrayna tarafınca sunulan tutum belgeleri üzerinden yürütülmüş ve birçok konuda mutabakata varılmıştır. Ukrayna tarafı bazı hususlardaki görüşlerini bir sonraki toplantı öncesinde Türk tarafına ileteceğini bildirmiştir. 
 
Taraflar bir sonraki toplantının 2009 Ekim ayının ilk haftasında yapılması konusunda görüş mutabık kalmışlardır. Kasım ayında yapılacak toplantıdan önce serbest ticaret anlaşması kapsamında tavize konu olacak sanayi malları ve tarım ürünleri ile ilgili listelerin karşılıklı olarak değişimi yapılacaktır. Anlaşmanın uygulanması açısından önemli bir yeri olan menşe kuralları konusunda, Ukrayna ile AB arasında devam eden serbest ticaret anlaşması müzakerelerinde üzerinde mutabakata varılan menşe kurallarına ilişkin protokolün aynısının Türkiye ve Ukrayna arasında imzalanacak Anlaşma için de geçerli olması konusunda prensipte mutabakata varılmıştır. 

Taraflar, Anlaşma ile birlikte, ikili ticaretin kolaylaştırılması bağlamında Ticarette Teknik Engeller ile Sağlık ve Bitki Sağlığı konularında gerekli mekanizmaların kurulması amacıyla daha fazla işbirliğine gidilmesi hususunda da mutabakata varmışlardır. 

22 Mayıs 2009 tarihinde ise Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası’nda Ukrayna Demir-Çelik Üreticileri Birliği (UkrMet) temsilcilerinin katılımı ile bir toplantı gerçekleştirilmiştir. Söz konusu toplantıda UkrMet temsilcileri, Türkiye’nin 1 Ocak 2009 tarihinde yassı hadde mamullerinin vergilerini artırmasının Ukrayna çelik sektörünün Türkiye’ye ihracatı üzerindeki olumsuz etkilerine değinmişler ve bu vergilerin yeniden eski seviyesine getirilmesini talep etmişlerdir. 

Türk tarafı, söz konusu vergi artırımının, küresel ekonomik krizin olumsuz etkileri nedeniyle en çok çelik tüketen sektörler olan otomotiv, inşaat, elektrikli eşya sektörlerinde yaşanan iç ve dış talep daralmasının çelik sektöründe ihracat, üretim, fiyatlar ve istihdam da düşüşe yol açması sonucu alınan bir karar olduğunu ifade etmiştir. Türk tarafı ayrıca, anılan vergi artırımının Türkiye’nin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)’ne deklere ettiği bağlı vergi oranlarını aşmadığını, bu açıdan DTÖ kuralları ile uyumlu olduğunu, ayrıca bu uygulamanın sadece Ukrayna’ya yönelik olmadığını, AB ve Türkiye ile serbest ticaret anlaşması imzalamış olan ülkelerin dışındaki tüm ülkeler için geçerli olduğunu bu anlamda Ukrayna’ya karşı bir ayırımcılığın söz konusu olmadığını ifade etmiştir. Türk tarafı, Ukrayna’nın Türkiye ile bir serbest ticaret anlaşması imzalaması halinde bu tür vergi artırımlarından etkilenmeyeceğini bu itibarla serbest ticaret anlaşması imza sürecini hızlandırmanın Ukrayna’nın çıkarlarına hizmet edeceğini vurgulamıştır. 

Türk tarafı ayrıca, Türkiye ile Ukrayna arasındaki ikili ticaretin sürekli olarak Ukrayna lehine fazla verdiğini, bu bağlamda 2000-2008 yıllarını kapsayan 9 yıllık dönemde Türkiye’nin dış ticaret açığının kümülatif değerinin 15 milyar Dolar’ın üzerinde olduğunu hatırlatarak, ikili ticarette bu dengesizliğin giderilmesi gereğine vurgu yapmış ve bunun en iyi aracının da bir serbest ticaret anlaşması olduğunu belirtmiştir.

Toplantı esnasında Ukrayna tarafınca yöneltilen sorular Türk Heyeti başkanı tarafından cevaplandırılmış ve yapılan açıklamalar ve karşılıklı görüş alış verişinden sonra UkrMet yetkilileri Türkiye ile bir serbest ticaret anlaşması imzalanmasını Birlik olarak desteklediklerini ve bu konudaki desteklerinin bundan sonra da süreceğini ifade etmişlerdir. 
 

Dış Ticaret Müsteşarlığı AB Genel Müdürü Cemalettin Damlacı