‘Tatlı’ kriz aşıldı mı?

28 Kasım 2013 Kapalı Yazar: admin

tatli-kriz-asildi-mi

Meşhur Ukrayna çikolatası Roshen 4 aylık yasağın ardından Rusya’ya geri dönüyor.

Meşhur Ukrayna çikolatası Roshen Rusya’ya geri dönüyor.
Ukrayna Tüketici Hakları Denetleme Kurulu Başkanı Sergey Orehov, Roshen ürünlerinin 1 Aralık’tan itibaren Rusya piyasasına geri döneceğini açıkladı.
1385647551_7b4ab4f38aa7b03a4a5338fdeb94f639.jpg
Aslında açıklama bir gün önce Rusya Tüketici Hakları Kurulu tarafından yapılmıştı. Söz konusu açıklamada Kiev’le Moskova arasında Roshen ürünlerinin geri dönüşüne ilişkin anlaşma sağlandığını bildirmişti. Bunun yanı sıra tarafların Ukrayna’dan ithal edilen ürünlerin kalitesi ve güvenliğinin sağlanması için ortak görüşmelerin sürmesi konusunda da anlaştığı kaydedilmişti. Ancak Ukrayna tarafı bu açıklamayı dün bu açıklamayı yalanlamıştı.

“Tatlı” kriz 

Rusya ile Ukrayna arasında Roshen “savaşı” yaz aylarında başlamıştı.   Ukrayna’ya Gümrük Birliği’ne girmesi ve doğalgaz altyapısını Gazprom’un kontrolüne vermesi için baskı yapan Moskova, Kiev’e karşı bir kez daha “klasik silahını” – ekonomiyi kullanmıştı.
1385647772_952814973.jpg
(Ria Novosti karikatüristi Yelkin, Roshen yasağını “Yabancı kaloriye hayır” karikatürü ile anlatmıştı)

Temmuz ayında Rusya Tüketici Hakları ve Halk Sağlığının Denetimi Kurulu Ukrayna’nın dünyaca meşhur Roshen markasının ürünlerinin ülkeye getirilmesini yasaklamıştı. Rusya tarafı,   Roshen ürünlerinin kalitesiyle ilgili sorunlar olduğunu iddia etmiş, çikolataların içerisinde normlara uymayan yağlara ve organoleptik maddelere ve daha da kötüsü, kanserojen madde olan aromatik hidrokarbona – benzopirene rastlandığını bildirmişti. Ukrayna tarafı ise bu iddiaları yalanlayarak Dünya Ticaret  Örgütü üzerinden Rusya’dan detaylı inceleme sonuç raporu talep etmişti. Rusya ile aynı gümrük ittifakında temsil olunan Ukrayna ve Belarus ize Roshen çikolatası ile ilgili incelemeler yapmış, ancak söz konusu maddeye rastlanmadığı için ithalatı durdurmayacaklarını bildirmişlerdi.
1385648174_konfeta.jpg
Rusya Tüketici Hakları ve Halk Sağlığının Denetimi Kurulu Başkanı Gennadi Onişenko (geçtiğimiz ay görevden alındı) Roshen kararının arkasında her hangi siyasi nedenin olduğunu yalanlamış, sorunun tamamen kaliteden kaynaklandığını bildirmişti.

Uzmanlar ise Rusya’nın bu adımı birkaç nedenle açıklamışlardı.

Birinci ihtimal Roshen’in Rusya’daki rakiplerinden her hangi birisinin veya hepsinin Ukrayna şirketine karşı ticari savaş başlatmasıydı.  Uzmanlar,  Ukrayna çikolatasının fiyatını ve popülaritesini beğenmeyen Rus üreticilerin bu yasağın lobiciliğini yapmış olabileceğini öne sürüyordu.

İkinci ihtimal ise olayın siyasi olduğu yönündeydi. Gerçi şekerleme savaşı uzun süredir devam ediyordu, ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in temmuzdaki Ukrayna ziyaretinden bir gün sonra patlak vermişti.  Bu nedenle de uzmanlar Roshen yasağının siyasi olduğunu düşünüyorlardı. Öne sürülen siyasi nedenler arasında Kiev’in Ukrayna’nın Gümrük Birliği’ne üye olmayı kabul etmemesi, doğalgaz anlaşmalarının ve Rusya doğalgazının Ukrayna üzerinden transiti konusunun yeniden gözden geçirilmesini istemesi, Karadeniz Filosu üssünün kira ücretiyle ilgili anlaşmazlıklar vardı…
1385648193_88697289.jpg
Bir başka iddia da  Roshen yasağının Ukrayna ile Rusya arasındaki anlaşma sonucu ortaya çıktığı yönündeydi. Söz konusu iddiayı güçlendiren çok önemli bir faktör Rusya’nın Ukrayna’dan gelen tüm şekerlemeleri değil, yalnız Roshen ürünlerini yasaklamasıydı. Roshen “turuncu devrim”in en önemli isimlerinden olan ve şimdi de Avrupa’ya entegrasyonu savunan eski Dışişleri Bakanı Peter Poroşenko’ya ait bir şirket. Ancak Ukrayna’da şekerleme üreticisi olan tek şirket değil.  Değerlendirmelere göre, Poroşenko’nun şirketi iç piyasanın %21’ni, Rusya piyasasının ise %5-%12’ni kontrol ediyor. 2000’li yılların başlarında bu rakamlar daha yüksek idi, ancak son yıllarda Konti şirketinin ortaya çıkmasıyla Roshen’in payı azalmaya başladı. Konti, Ukrayna’nın en meşhur isimlerinden olan eski Başbakan Yardımcısı, Donbass hokey kulübünün başkanı ve iktidardaki Bölgeler Partisinin gayri-resmi ikinci adamı Boris Kolesnikov’a ait. Dolayısıyla, Rusya’nın Roshen’e uyguladığı yasağın amacının  “turuncu devrim”in sembol isimlerinden Poroşenko’nun ticaretine darbe vurmak ve onun siyasi rakibi Kolesnikov’un elini güçlendirmek olduğunu düşününler görünürde çok da haksız değillerdi.  Ancak Ukrayna yönetiminin  Roshen yasağına karşı çıkması bu iddiayı önemli ölçüde zayıflattı.
1385648212_1376831299rossiyskuyu-sbornuyu-zabrosali-konfetami-roshen.jpg
Benzopirol “kayboldu”

Ukrayna’nın talebi üzerine Roshen fabrikalarında inceleme başlatan Rusya, ekim sonunda şirketin ürünlerinin Rusya’nın sağlık kurallarına uymayan eski normatiflerle üretildiğini ve kalite kontrol sisteminin ürün güvenliğinin sağlanması için yeterli olmadığını  açıkladı. Ukrayna’nın Tarım Politikaları ve Gıda Bakanlığı Rusya tarafının bu açıklamasının yalan olduğunu bildirdi. Bakanlık, Rusya Halk Sağlığı Kurumunun açık şekilde yalan bilgi yaydığını ve bu açıklamanın tonlamasının iki ülke arasındaki işbirliğinin ruhuna uymadığını vurguladı. Açıklamada 21-24 Ekim’de yapılan teftiş sırasında müfettişlerin laboratuar testi için numune almadıklarını ve ürünlerin Rusya mevzuatının taleplerine uymadığına ilişkin her hangi tutanak tutmadıkları kaydedildi.
1385647733_roshenboxtop022.jpg
Bu açıklamaların üzerinden bir ay geçtikten sonra ise Roshen’in yeniden Rusya piyasasına dönebileceğine ilişkin açıklamalar gelmeye başladı. Ve bu durum akıllara şu soruları getirdi: Daha iki ay önce Roshen ürünlerinin %90’nın kalitesiz olduğunu açıklayan Rusya ne oldu da Ukrayna çikolatasının geri dönüşüne izin verdi? Bunun Ukrayna’nın AB ile ortaklık anlaşmasını askıya almasıyla bir ilgisi var mı?

(Gönül Şamilkızı – TRT Türk Artı)http://www.trtturk.com.tr/haber/tatli-kriz-asildi-mi.html