Tahsin Erman: “Bu Krizden Sonra Hiçbir Şey Eskisi Gibi Olmayacak”

17 Mart 2009 Kapalı Yazar: admin
1949 doğumlu Tahsin Erman, Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Ekonomi ve pazarlama alanında yüksek lisans yapan Tahsin Erman, 1978 yılında Sabancı Holding’in temsilcisi olarak gittiği Moskova’da, Soktaş Dış Ticaret’in 5 yıl genel müdürlüğünü yürüttükten sonra, 6 yıl boyunca Akkök grubunun Rusya genel müdürlüğü, 7 yıl boyunca da, Rosneftgaz-Alman ortaklığının Moskova genel müdürlüğü görevlerini yürüttü. Şişmanoğulları Rusya temsilciliğinin kuruculuğu ve yöneticiliğini yürüttü. Rus Türk İşadamları Birliği’nin kurucularından olan ve 7 yıl boyunca RTİB’in yönetim kurulu üyeliğini yürüten Erman, Laleli Sanayicileri, Sanko, Çukobirlik ve Mer Tur’un danışmanlığını yapmaya devam ediyor. Rusya hakkında çok sayıda araştırma yazısına, makaleye sahip olan Erman, 5 yıldan beri Kiev’de çalışmalarını yürütüyor. 
  
   

Sizlere, Tahsin Erman’ın TUİD için kaleme aldığı yazıyı takdim ediyoruz: 

   

   

   

Kriz-Kriz-Kriz 

  

Amerika’da 10 yıl sonraki şirket bilançolarının karlılık oranları-ekonomik ,siyasi istatistiklerin sonucları-yatırım ve finans programları % 1-2 farkla tahmin edilebiliyor ve çok az farkla realize oluyordu. 

  

Aniden ekonomik krız geldi, herşey allak bullak oldu. Bunu nasıl tahmin edemediler, hayret… -Bu kriz, bütün ülkelere, Amerika’ya verdiğinden daha çok zarar verdi…ne tesadüf. 

  

Evet, tıpkı, tırnak makasıyla girmenize bile izin verilmeyen, güvenliğin en üst seviyede olduğu uçakların kaçırılıp gökdelenlere çarptığı zaman, yaklaşık 2000 aynı ülke kökenli kişinin o gün işe gelmemesi gibi tesadüf. 

  

Daha kriz, tam üzerimize gelmedi.Isırdığını bildiğimiz köpeğin havlayarak etrafımızda dolaşması gibi , korkudan ne yapacağımızı bilemiyoruz.Daha köpek bizi ısıracak-ısırdığı yer çok acıyacak-belki de kuduz olacağız ve de köpeğin ısırmadığı kimseleri de hasta yapacağız. 

  

Rusya krizden buna baglı petrol fiyatlarındaki düşmeden ötürü, alım gücünü şimdilik yüzde 25 oranında düşürdü vede ekonomik havası gitti; ilerisi için yatırım programı yapamıyor-Dünya ekonomisinin korkulu rüyası Çin’in büyümesı durdu, şimdilik ekonomik tehlike olmaktan çıktı…Avrupa ne yapacağını şaşırdı; ekonomi Yunanistan’daki gibi, sosyal hayata da tesir etmeye başladı. Düşen petrol fıyatları, petrol üreticisi ülkelerin küstahlığına son verdi. …. 

  

Amerika gene toparlayacak ve de toparlıyor, çünkü dengesi bozulup diğer ülkelere çarpıp onları sallandırmadı; bilerek etrafını açabilmek ve ayakta sağlam kalan tek ekonomi olabilmek için etrafına çarparak, yakınında sağlam durmasına mani olanları düşürdü , durduğu yeri sağlamlaştırdı. Sağlam yerleşmek için tabii, ufak tefek zarar olacak-cabuk kapanır bu zararlar. 

  

Ukrayna’da 2 500 grivna maaşı olan, 1 500 grivna kredi ile araba aldı-hemen yeni dairelerin uzun vadeli kredi ile tapusunu kaptı. Bu kredi alışkanlıkları da, bir nevi narkotik alışkanlığı gibi -pek ilerisini, sonucu, kötü günleri düşünmedi, kaptırıp gitti. Çünkü şimdiye kadar böyle bir sisteme ilk kez şahit oldu ve kaçırmak istemedi. 

  

Şimdi krediler durdu- para yok- araba yok-kredi yok -ev yok-en kötüsü, alınan krediyi ödeyecek para da yok. 

  

Satış yapamadığı için para alamayan inşaatçı, inşaatı tamamlayamıyor- bir müddet sonra inşaat malzemesi de satılamayacak daha da sonra- ev içi dekorasyon malzemesi , perde, halı mobilya satışı da duracak. 

  

Demir yarı fiyatına düştü, alan yok- tarım ürünlerı satılmıyor ,neden? Kimse, daha önünü göremiyor- bankalarla nasıl ve ne imkanla calısacaklarını bilemiyorlar- kime ne şartla nasıl satacakları bellı değil- bekliyorlar. 

  

Bütün sektörlerde zelzele oldu-bakıyoruz kimler hangi sektörler yıkılacak, hangıleri ne şartlarda ayakta kalacak. Ama hayat ve ticaret her şartta yine devam edecek. 

  

Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkeler ve hiç gelişemeyecek ülkeler, hepsi bu denge bozukluğundan nasibini alacak ve alıyor da. 

  

Ukrayna’da inşaatlar durdu-fabrikalar üretim yapamıyor-araba,ev, inşaat malzemesi, ham madde v.s satılamıyor. Kimse, şimdilik ne yapacağını bilmiyor. 

  

Ekonomik kriz, EVLAT ACISI GİBİ acı veriyor. 

  

Bankaların kredi sistemleri durdu, devletteki para akışları düzensizleşti veya yok oldu-alıcı işinden oldu, yarının ne olacağını bilemiyor. Kimse, taksitlerini ödeyemiyor ,hayal ettiği evi ve arabayı alamıyor .Günlük yaşantısına nasıl devam edeceğini düşünüyor. 

  

Eskiye göre tam kuyruk acısı … 

  

Tüketici de, üretici de, aracı da, yöneten de mağdur. 

  

Eeee, bu böyle mi gidecek, ne olacak??? 

Yenı şartlara gore yenı düzene girilecek. 

  

 Gelişmeler ne mi olacak? Bana anneannemin bir eğitici masalını hatırlattı: 

  

Uzun zaman önce bır köy evinde hergün aynı hadise yaşanırmış: Ev sahibi, dost olduğu yılana, bodrumdaki deliğinde sabahları bir tabak süt verirmiş, yılan da buna karşılık ev sahıbıne her sutten sonra ağzından bır altın çıkarıp yere atarmış. Bu dostluk ve alışveriş, uzun zaman devam etmiş. 

  

Günlerden bir gün, ev sahibi hastalanmış ,oğlunu hasta yatağına çagırmış, kimsenin bilmediği sırrını açıklamış ve “lütfen ben yokken yılana sen süt vermeye ve de altını almaya devam et”, demiş. 

  

Oğul da süt karşılığı yılandan altın almaya devam etmiş. 

Oğlu bu işten sıkılmış ; hergün bir altın alacağıma yılanın kellesini uçururum, bütün altınları bir kerede alırım diye düşünmüş. 

  

Ertesi gün yılan delikten çıkınca, elindeki keseri sallamış, yılan kıvrılınca kuyruğunu keserle koparmış ve o sırada yılan da çocuğu ısırmış ve de çocuk orada zehirlenerek ölmüş. 

  

Bir süre sonra baba iyileşmiş, ve sütü tabağa koyarak, yılanın çıktığı deliğin yanına gitmiş. Eski dostu yılana, “gel, yılan kardeş, tekrar eskisi gibi dost olalım, ben sana süt vereyim sen de bana altın vermeye devam et”, diye teklifte bulunmuş. 

  

Yılan 

 “sende bu evlat acısı, bende bu kuyruk acısı varken, hiçbir şey eskisi gibi olamaz”, demiş. 

  

İşte, bizim ekonomik kriz ne mi olacak?.Bu masal gibi olacak 

  

Saygılar 

Tahsin Erman