Rusya ve Ukrayna ile Dış Ticaretimiz, Burak Pehlivan

8 Ağustos 2012 0 Yazar: tuidnews

alt

Ekonomi Bakanımız Zafer Çağlayan, basın mensuplarıyla geçtiğimiz günlerde yaptığı sohbette Rusya’ya yaptığımız ihracatın, Rusya’nın 365 milyar $’lık toplam ithalatı düşünüldüğünde oransal olarak düşük kaldığına dair değerlendirmelerde bulunmuş. Sayın bakan bu konuda çok haklıdır. Rusya’nın, Türkiye’den yaptığı ithalatı kabaca 6 milyar $ olarak kabul edersek, Ruslar’ın toplam ithalatındaki payımız yalnızca % 1,6. Aynı tespit geçen yıl 88 milyar $’lık mal ve hizmet ithalatı yapan ve buna karşılık Türkiye’nin ihracatının 1,7 milyar dolarda kaldığı Ukrayna açısından da geçerli. Bu ülkenin ithalatından aldığımız pay ancak %2’ler dolayında.

 

altRusya ve Ukrayna’ya, Beyaz Rusya ve Moldova da eklemlenerek, bu ülkelere ciddi bir ihracat seferberliği başlatılması gerekiyor. Adı geçen dört ülkeye ihracatımızı sınırlayan en önemli engellerin başında ise ilgili devletlerle Serbest Ticaret Antlaşmaları’mızın (STA) olmaması geliyor. Başka ülkelerde bu kadar büyük problem olmayan STA’ların yokluğu bu ülkelerdeki gümrük mevzuatlarındaki karmaşıklık ve keyfi uygulamalardan dolayı dış ticarette daha da önem kazanıyor. Ukrayna ile en geç bir yıl içerisinde imzalanması beklenen Serbest Ticaret Antlaşması’nın, başta Rusya olmak üzere bölge ülkeleri ile imzalanması bu ülkeler ile dış ticaret hacmimizi önemli oranda büyütecektir. Rusya ile yaklaşık 1 yıldır süren vizesiz seyahatlere, bu ay içerisinde Ukrayna eklendi. Moldova ile sene sonuna kadar vizesiz geçiş antlaşması yapılması planlanıyor, Beyaz Rusya’nın ise bu noktada talepleri olduğu konuşuluyor. İnsanların serbest dolaşımı, mal ve hizmetlerin serbest dolaşımının önündeki engellerin kaldırılmasını yani STA’ların imzalanma sürecini psikolojik olarak kolaylaştıracaktır.

 

Bu dört ülkeye geçtiğimiz yıl 8,1 milyar $’lık ihracat yapmışız. 2011 yılında, Türkiye’nin toplam ihracatının yalnızca %6’sına eşdeğer bu rakam. Halbuki nüfusu 200 milyonu aşan ve 500 milyar dolara yakın ithalat yapan bu coğrafyanın ihracatımızdaki payının çok daha yüksek seviyelerde olması gerekiyor. Zira bu 4 ülke de farklılaşmış hafif sanayi üretim kapasitesine sahip olmayan ve dayanıklı tüketim mallarından konfeksiyona, makineden gıda ürünlerine ciddi bir ithalat talebine sahip olan ülkeler. Üretemedikleri bu ürünleri ithalat etmeye şiddetle ihtiyaç duyuyorlar. Türkiye ise bu ve benzeri ürünlerin bölgedeki en önemli üreticisi konumunda.

 

alt

Rusya’dan geçen yıl 24 milyar dolar, Ukrayna’dan 4,8 milyar dolar Beyaz Rusya’dan, 183 milyon dolar, Moldova’dan ise 244 milyon dolarlık ithalat yaptık. Demek ki bölge ülkelerinden toplam ithalatımız 29 milyar $’ı geçiyor, yani 21 milyar $’lık korkunç bir dış ticaret açığımız mevcut. Her ne kadar bu açık enerji temelli yani hidrokarbon ithalatı ağırlıklı olsa da, ihracatımızın bu kadar az olması ve dolayısıyla dış ticaret açığımızın bu kadar yüksek olması düşündürücü. Siyasi iradenin güçlü bir biçimde sergilenerek, hızla serbest ticaret antlaşmaları imzalanması, ivedilikle Türkiye menşeli ürünlerin bu ülkelerin gümrüklerinde karşılaştıkları zorlukları en aza indirebilecek önlemlerin alınması gerekiyor. Elbette bu ülkelerden Türkiye’ye sayıları 4 milyon’u geçen turistlerin yaptıkları harcamalarla, nakliyeci gelirleriyle, buralarda iş yapan müteahhitlerin ülkeye getirdikleri döviz ve bu ülkelerde oluşturdukları istihdam ile ülkemize doğru bir döviz akışı oluyor ancak bu dövizler bu dış ticaret farkını kapatmakta çok yetersiz kalıyor.

 

Devlet büyüklerimizin başta Rusya ve Ukrayna olmak üzere bu dört ülkeye daha çok ziyaret yapması ve stratejik olarak tanımlanan iş birliklerinin içinin daha fazla doldurulması ticaretimize olumlu etki yapacaktır. THY’nin bölge ülkelerindeki uçuş ağının genişlemesi ve uçuş frekanslarının artması, bu ülkelerdeki ticaret müşavirliklerinin sayı ve kadrolarının genişletilmesi ihracatın artırılması yolunda diğer önemli adımlar olacaktır. Üretim kapasitesi, ürünlerinin çeşit ve niteliği hızla artan Türk sanayisi bu coğrafyalardaki yerleşik Türk iş adamlarının da desteğiyle, Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya ve Moldova’da gerçekleşmesi muhtemel ihracat patlamasını gerçekleştirebilecek potansiyele fazlasıyla sahiptir.

 

 

Burak PEHLİVAN
www.burakpehlivan.org
http://twitter.com/bpehlivan