Rusya toz duman: Putin devriliyor mu, Cenk Başlamış

16 Mart 2015 Kapalı Yazar: TUİD WebAdmin

evet_putini_devirebilirler_1426458320

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin‘in son 10 gün içinde kamuoyunun önüne sadece bir kez çıkması, 15 yıllık iktidarı süresince eşi görülmedik söylentilerin yayılmasına yol açtı.

Putin‘in ortadan kaybolmasını sağlık sorunlarına bağlayan da var, gizlice evlendiği söylenen Olimpiyat şampiyonu cimnastikçi Alena Kabayeva‘nın doğum yapmasına da… Öyle ya da böyle, söylentilere, iddialara, komplo teorilerine bakıldığında Moskova’nın toz duman altında olduğu izlenimi doğuyor. Dedikodu fabrikası bir ara Putin‘in ölmüş olabileceği iddiasını bile ortaya attı, ancak Rus lider Cumartesi günü Yüksek Mahkeme Başkanı Vyaçeslav Lebedev‘le görüntülendi. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, hem sağlık sorunları iddialarını hem de Kabayeva’nın Putin‘in çocuğunu dünyaya getirdiği söylentilerini kesin bir dille yalanladı. Ancak, Kremlin’in her konuda istediği açıklamayı yaptığı bilindiği için söylentiler durulmadı, aksine çoğaldı.

Aslında bakılırsa Putin‘in geleceği ile ilgili olarak Moskova kulislerinde çok ciddi iddialar konuşuluyor. Hatta, daha bir kaç gün öncesine kadar iktidarı sarsılmaz sanılan Putin‘in önümüzdeki bir kaç gün içinde istifa edebileceği, hatta ve hatta öldürülebileceği bile iddia ediliyor. Elbette bunlar, kısmen Batı tarafından pompalanan doğrulanması olanaksız söylentiler olsa da gelişmeleri bir mantık çerçevesine oturtmak ve Kremlin’in kalın duvarlarının arkasında farklı gruplar arasında çekişme yaşandığını varsaymak mümkün.

Asıl kritik soru: Bu mücadele Putin’in iktidarını tehdit ediyor mu, etmiyor mu?

NEMTSOV CİNAYETİ

Bu noktaya nasıl gelindiğini anlamak için yaklaşık üç hafta öncesine, yani muhalif lideri Boris Nemtsov‘un öldürülmesine dönmek gerekiyor. Nemtsov‘un, Rusya’nın en iyi korunan noktası Kremlin’den sadece 200 metre uzakta öldürülmesiyle ilgili olarak Zaur Dadayev adındaki bir Çeçen tutuklandı. Seçilen yer tesadüf olamayacak kadar çarpıcıydı, bu cinayetle ya Kremlin’e ya da Kremlin’den bir mesaj veriliyordu.

Azeri asıllı ünlü Rus siyaset bilimci Haydar Cemal‘a bakılırsa, işte bu cinayet Kremlin’deki iktidar mücadelesini dışarı vuran ve bardağı taşıran damla oldu.

Nasıl mı?

Cemal‘a göre, iktidar mücadelesinin bir kanadında FSB (eski KGB) Başkanı Aleksandır Bortnikov‘la Güvenlik Konseyi Sekreteri ve eski FSB Başkanı- Nikolay Patruşev‘in başını çektiği grup var. Cemal, Bortnikov-Patruşev ikilisinin Putin‘in etkisizleştirdiğini ve iktidardan uzaklaştırmasının an meselesi olduğunu iddia ediyor. Bu kanadın hedefinde Putin‘in yanı sıra onun en yakın müttefiklerinden Çeçen lider Ramazan Kadirov var. Nemstov’un katiline sahip çıkan Kadirov‘un hedefe konulmasındaki neden ise,onun Putin‘in koruması sayesinde FSB’nin bile dokunamadığı bir politikacıya dönüşmesi. Nedeni tam olarak anlaşılamasa da Nemtsov‘u Kadirov‘un öldürttüğü, Bortnikov cephesinin bu durumu ortaya çıkararak asında Putin‘i zor duruma düşürdüğü söyleniyor.

OlİGARK FAKTÖRÜ

Fotoğraftakiler (soldan sağa) Nikolay Patruşev, Sergey İvanov, Aleksandır Borntnikov

Peki, Bortnikov-Patruşev ikilisi Putin’i neden devirmek istiyor?

Cemal‘a göre, bunun bir nedeni Kadirov’un FSB’nin kontrolünün dışında olması, diğer nedeni ise Putin‘in Ukrayna politikası nedeniyle Batı’nın uyguladığı yaptırımlarla büyük zarar gören Rus oligarkların artık ondan kurtulmak istemesi.Cemal, Bortnikov‘un kısa süre önce yaptığı ABD ziyareti sırasında Putin‘in devrilmesini konuştuğunu iddia ediyor. Aslında yakın çevresinin Putin‘e “ihanet ettiği” daha önce gündeme gelmişti. Ukrayna’daki Rusya yanlısı ayrıılıkçıların bazı sözcüleri Putin’in yakın çevresinin Batı’nın çıkarlarına hizmet ettiğini ileri sürmüştü.

“PUTİN’İ ÖLDÜRECEKLER!”

İktidar savaşı” teorisini destekleyen başkaları da var…Örneğin, Putin‘in eski danışmanı Andrey İllarionov yakında hükümette değişiklik olacağını ve eski Savunma Bakanı Sergey İvanov‘un başbakanlık koltuğuna oturacağını iddia ediyor. Siyaset bilimci Dmitriy Oreşkin gelişmeler nedeniyle zor durumda kalan Putin‘in bundan sonraki hamlesini planlamak için gözlerden uzaklaştığını söylüyor. Cemal ise, Putin’in iktidar savaşını çoktan kaybettiğini söylüyor ve “Bu iş onun için kötü bitecek, sonu Saddam ve Kaddafi gibi olacak, onu öldürecekler” diyor.

Daha önce de söylediğimiz gibi bunlar doğrulanması olanaksız iddialar, dedikodular. Bunların bir kısmının Putin‘e savaş açan Batı tarafından çıkarılmış olması da mümkün. Yine de, Kremlin içinde Putin’in 15 yıllık iktidarı süresince bir kere bile duymadığımız “çatlak sesler” duyulduğu bir gerçek. Her zaman devlet kontrolünde olan medyanın en azından bir bölümünün dedikodu düzeyinde de olsa iddialara yer vermesi önemli bir gösterge. Hatta Putin‘in, Rus siyasetinin güçlü ismi, en yakın müttefiklerinden İgor Seçin‘le arasının açık olduğu da medyaya yansımış durumda. Yani mesele Putin’in kamuoyuna çıkıp çıkmaması boyutunıu aşmış durumda. KIsacası, Rusya lideri bugün planlandığı gibi kamuoyu önüne çıkması söylentileri tam anlamıyla bastırmaya yetmeyecek.

TEORİK BİR SORU

Peki, yukarıdaki söylentilerden bağımsız olarak, Putin devrilebilir mi?

Bu sorunun kestirmeden yanıtı: Evet, devrilebilir.

Putin‘le ilgili en önemli yanılgı onun Rusya’da herkesten ve her şeyden güçlü olduğunu, ülkeyi tek başına yönettiğini sanmak. Oysa Putin tek başına bir mücadele vererek iktidara gelmedi, sistem onu iktidara taşıdı. Dolayısıyla, kendisini iktidara getiren sistemden kesinlikle güçlü değil. Yani, onu Kremin’e taşıyan sistem gerek görürse indirmekte de tereddüt etmez. Bu açıdan bakıldığında, evet, Putin bile devrilmez değil…

SONUÇ

Putin‘in devrilmesinin “an meselesi” olduğunu iddia edenlerin de bulunduğu tablo gerçekten karışık görünüyor. Yapılabilecek ilk tespitlerden biri, Putin‘in iktidarında ilk kez bir “çatlak” oluştuğu. Buna, Rus gizli servisinin, Putin’in yakın müttefiği Çeçen lider Ramazan Kadirov‘a savaş açmasını da bir tespit olarak ekleyebiliriz.

Batı’nın dedikoduları körüklüyor olabileceğini de unutmadan, tablo ne kadar karışık olursa olsun, temkinli, soğukkanlı değerlendirmeler yapmak ve aceleci yorumlardan kaçınmak gerekiyor. Evet, ortada şimdiye kadar Kremlin’de eşini görmediğimiz bir “sorun” var gözüküyor ama eldeki veriler bu “sorun“un iddia edildiği kadar “vahim” olup olmadığını anlamamıza yetmiyor.

Cenk Başlamış

medyagunlugu.com