Putin-Erdoğan zirvesi: Moskova’da ne oldu?

24 Eylül 2015 Kapalı Yazar: TUİD WebAdmin

putin-erdogan-zirvesi-moskovada-ne-oldu_1443046461

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında Moskova’da yapılan zirveden herhangi bir “sürpriz” çıkmadı.

Ama belki de asıl sürpriz, Erdoğan’ın Moskova ziyaretinin son anda kesinleştiğinin ortaya çıkması oldu. Aslında Erdoğan’ın cami açılışı için Rusya başkentine gideceği aylar öncesinden belliydi, ancak son dönemde Türk Akımı ile ilgili yaşanan olumsuz gelişmeler ve Suriye’deki Rus askeri yığınağının ziyareti tehlikeye düşürdüğü anlaşıldı. Medya Günlüğü’nün güvenilir bir kaynaktan edindiği bigiye göre, Erdoğan’ın Moskova ziyareti ancak 2-3 gün önce kesinleşebildi.

Bir saat civarında süren Putin-Erdoğan görüşmesine ağırlıklı olarak Türk Akımı Projesi ve bunun yanı sıra Suriye ile ilgili gelişmeler ele alındı.
Girişte de söylediğimiz gibi zirveden “sansasyonel” denilebilecek bir sonuç çıkmadı ama son dönemde iki ülke arasında sorun ya da anlaşmazlık yaratan konularda herhangi bir anlaşmaya varılması zaten beklenmiyordu.

Suriye’de iç savaşın başlamasından bu yana ayrı taraflara savrulan Türkiye ile Rusya’nın görüş ayrılıkları aradan geçen zamanda azalmak bir yana iyice derinleşti. Rusya’nın geçen hafta Suriye’e yığınak yapmaya başlamasına Cumhurbaşkanı Erdoğan sert tepki gösterdi. Buna yanıt vermekten gecikmeyen Putin adını vermeden Türkiye’yi, izlediği politikalarla sığınmacı krizine yol açan ülkeler arasında yer almakla suçladı.

Aslında Rusya’nın Suriye’de askeri yığınak yapmasının öncelikle Türkiye’yi hedef aldığını söylemek zor. Moskova’nın asıl amacı sürpriz hamlesiyle Batı’ya “Rusya sıradan bir ülke değil. Suriye’de bizi de hesaba katmak zorundasınız” mesajı vermek. Kırım’ın işgali ve buna bağlı olarak Ukrayna’daki gelişmelerin ardından Batı’nın siyasi ve ekonomik ablukası altında kalan Rusya diplomatik izolasyonu bir anlamda kırmayı başardı. Suriye’deki askeri hareketlilikten kaygıya kapılan Batı hemen Moskova ile temas kurmak zorunda kaldı. Ruslar Suriye lideri Beşar Esad’ı koşulsuz destekliyor görünüyor ama aynı zamanda iktidardan devrilmesi kaçınılmaz hale gelirse yeni Suriye’nin oluşma sürecinde masada yer kapmanın hesabını da yapıyor. Ancak, Rusya’nın attığı adımların Türkiye’yi yakından ilgilendiren yönleri de var: Lazkiye’de kuruluş hazırlıkları süren Rus üssü tamamlandığında eğer Rus savaş uçakları IŞİD’e karşı hava saldırılarına başlarsa Türk savaş uçaklarının Suriye’nin kuzeyinde uçuşları durmak zorunda kalabilir.

Türkiye ile Rusya arasında son dönemde anlaşmazlık yaratan bir konu daha var: Türk Akımı. Putin’in geçen yılki Ankara ziyareti sırasında gündeme getirdiği proje 63 milyar metreküp Rus gazının dört ayrı hatla Türkiye üzerinden taşınması öngörülüyordu. Ancak aradan geçen zamanda hiçbir ilerleme sağlanamadı ve Türkiye’de son dönemde yaşanan siyasi belirsizliğin de etkisiyle proje şimdilik donduruldu. Başlangıçta dört hattan oluşması öngürülen Türk Akımı’nda şimdi bir ya da en fazla iki hattan söz ediliyor.

Suriye’de iç savaşın başlamasından sonra duralayan Türk-Rus ilişkileri belki çıkmaza girmedi ama sıkıntılı ve sorunlu bir süreç yaşamaya başladı. Yine de ekonomik ilişkilerdeki yakın bağlar, iki ülkenin birbirleri için vazgeçilmez hale gelmesi ve karşılıklı çıkarlar ilişkilerin kopmasını neredeyse olanaksız hale getiriyor.

http://www.medyagunlugu.com/