Pamir: “Ukrayna’nın Enerjide Eli Daha da Zayıflayabilir”

18 Ağustos 2008 0 Yazar: admin

TUİD: Bazı çevreler, Gürcistan’daki savaştan sonra, Bakü-Ceyhan hattının bir daha çalışamayacağını söylüyor. Size göre savaşın bu hatta etkisi ne olur?

Pamir: Buna katılmıyorum. Evet, savaştan sonra Rusya’nın bölgede etkisi iyice arttı. Bunun dışında, Gürcistan’a bundan sonra yapılacak olan yatırımlarda risk oranı çok daha yüksek olacak, bu da bir gerçek. Fakat Bakü-Ceyhan hattını kapatmak kolay değil. Çünkü birincisi, bu hat, Gürcistan’a ait değil. Bu hatta pay sahibi olan, başta BP olmak üzere, çok sayıda Batılı petrol firması ve onları destekleyen ülkeler var. Dolayısıyla bu hattı kapatmaya çalışmak, dünyanın en büyük petrol şirketlerini ve onların ülkelerini, yani, İtalya’yı, İngiltere’yi, Norveç’i, Fransa’yı karşısına almak demek olur ki, bunun Rusya açısından hiçbir akılcı tarafı olmaz. Zira dünya siyasetinde ABY’yi yanlız bıraktırmak varken, ABD ile aynı çizgide olmayan pek çok Batılı ülkeyi ABD’nin safına itmek, Rusya açısından hiç mantıklı olmaz. Öte yandan, eğer Rusya Gürcistan yada Azerbaycan’a baskı uygulamak istiyorsa, bunu yapabileceği başka kozları var.

TUİD: Peki, bu savaş, enerji alanında Ukrayna açısından ne gibi bir sonuç doğurdu?

Pamir: Ukrayna, turuncu devrimden sonra Batı’ya yönelmeye çalışmasına rağmen, Rusya, doğalgaz kartını kullanarak, Ukrayna’da tekrar etkinlik kurdu. Şimdi gelinen noktada ise,  Ukrayna, enerji bakımından Rusya’ya daha da bağımlı hale geldi. Zira özellikle doğalgazda Ukrayna açısından Rusya’nın alternatifi kalmadı. Rusya, akıllıca bir politika izleyerek, Amerikan yönetiminin dışladığı İran ve Libya gibi doğalgaz zengini ülkelere giderek onlarla anlaşmalar imzaladı. Ayrıca Ukrayna’nın coğrafi olarak da fazla alternatifi yok. Türkmenistan’dan gaz alıyor ancak Türkmen gazını Rusya alıp Ukrayna’ya satıyor. Batılı ülkelerin de bu noktada Ukrayna’ya yardımcı olabileceklerini sanmıyorum.

( Söyleşiyi gerçekleştiren: Deniz Berktay)