Nobel Ekonomi Ödülü sahiplerini buldu

16 Ekim 2012 Kapalı Yazar: tuidnews


2012 yılının Nobel Ekonomi ödülü Roth ve Shapley kazandı.

2012 Nobel Ekonomi Ödülü makro ekonomi alanında çalışan Alvin E. Roth ve Lloyd S. Shapley kazandı. Nobel jürisi ikiliyi ekonomide farklı faktörleri eşleştiren modeler ‘ üzerine çalışmalarından dolayı ödüllendirdiğini açıkladı.

İkili 1.2 milyon dolarlık ödülü paylaşacak.

Nobel komitesinin kutlamak için bağladığı Alvin Roth, telefonun epey erken geldiğini bu ödülü beklemediğini söyledi. Ödülü Shapley paylaşmakla gurur duyduğunu açıklayan Roth, piyasaların yenden düzenlenmesi için yaptıkları çalışmaların ödüle layık görülmesinden mutlu olduğunu kaydetti. Bu sabah üniversiyete gittiğinde öğrencilerinin daha fazla dikkatle kendisini dinleyeceklerini söyleyen Roth, Euro Birliğini durumu ile ilgili sorulan sorulara yanıt vermedi.

Roth’a ödülü almaya gelip gelmeyeceği sorulduğunda büyük bir parti beklediğini belirtti. Kutlama için planı olmadığını önce kahve içmesi gerektiğini söyleyen Roth ödül parası ile ne yapacağına henüz karar vermediğini de belirtti. Roth’un çalışmaları daha fazla deneysel davranışsal ekonomiye dayanıyor.

Alvin Roth Harvard Üniversite’sinde ekonomi profesörü olarak görevini yürütürken ve Llyoyd Shapley ise California Üniversitesinde fahri profesör olarak görev yapıyor.

Shapley iki piyasada iki ilgili tarafı eşleştirmenin farklı yollarını incelemek ve karşılaştırabilmek için “işbirliğine dayalı oyun teorisi”ni kullandı.

Shapley ve çalışma arkadaşı David Gale 1962’de bir teori geliştirerek etik ve yasal bakımdan karmaşık sorunlar içeren konularda (örneğin ABD’de özel okullara öğrenci alımı) piyasada arz ve talep arasında ne şekilde uyum sağlanabileceği sorusuna cevap verdiler.

Roth, Shapley’in geliştirdiği teoriyi kullanarak, istikrarın pratikte “belirli piyasa kurumlarının başarısını nasıl etkilediğini” göstermeyi başardı.

1980’lerin başlarında Alvin Roth yeni mezun doktorlar için piyasanın nasıl oluştuğunu ve istikrarlı eşleştirmenin gerçek hayatta nasıl oluştuğunu inceledi.

1940’larda doktor açığı ABD´de önemli bir sorundu ve giderek hastaneleri mezuniyetten çok önce stajyer doktor almaya itiyordu; yani doktorların becerilerinin kanıtı olacak diplomalarını almadan önce bir eşleşme sözkonusuydu.

Tıp öğrencileri ile doktor açığı olan hastaneler arasında daha iyi eşleştirme yapmak amacıyla bir sistem oluşturuldu. 1984’ten kalan bir belgede Roth bu denkleştirme kurumunun kullandığı algoritmayı inceleyerek bunun Gale-Shapley algoritmasına çok benzediğini ve gerçek durumlara uygulanabildiğini gösterdi.