Kırgızistan Sonunda Anlaştı

17 Mart 2007 Kapalı Yazar: admin

Image

Ukrayna Maliye Bakanı Nikolay Azarov, bu sabah “Kiev” televizyonuna yaptığı açıklamada, Kırgızistan’ın Ukrayna’nın Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) katılımına sıcak baktığını ve bu ülke ile DTÖ katılım protokolünün yakın zamanda imzalanacağını söyledi.

Azarov, söz konusu sonucun elde edilmesinde Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşenko ve Ukrayna Başbakanı Viktor Yanukoviç’in Kırgızistan Devlet Başkanı Kurmanbek Bakiyev ile Mart ayı başlarında yaptıkları telefon diplomasisinin etkili olduğunu kaydetti.

Kırgızistan, Ukrayna’nın DTÖ üyeliği konusunda anlaşmaya varamadığı tek ülkeydi. Bu ülkenin Ukrayna’nın Dünya Ticaret Örgütü’ne üyeliğine uzun dönem karşı olmasının altında yatan neden ise Ukrayna’nın Kırgızistan’a olan “27 milyon dolarlık borcu”ydu. Ukrayna Sovyetler Birliği’nden kalan borcu kabul etmiyor, Kırgızistan tarafı ise borcun ödenmemesi halinde DTÖ konusunda bir anlaşmanın sağlanmasının söz konusu olmadığını bildiriyordu.

Kırgızistan’ın hangi şartlarla Ukrayna ile DTÖ konusunda anlaşmaya vardığı şu an için bilinmezliğini koruyor.

Ukrayna DTÖ ile 12 yıldır üyelik görüşmeleri yapıyor. Organizasyona üyelik için gereken tüm yasal düzenlemeleri yerine getiren Ukrayna’nın 2007 yılı yazında DTÖ üyesi olması bekleniyor.

 

Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) Katılım Süreci Nasıl İşler? :

 

Genel olarak, DTÖ sistemine katılım müzakereler yoluyla olmaktadır. Bu nedenle, katılım süreci her ülkenin hak ve yükümlülükleri bakımından bir dengenin kurulmasını sağlamaktadır. Üye ülkeler, diğer üyeler tarafından kendilerine tanınan ticari ayrıcalıklardan ve öngörülebilir ticari kuralların getirdiği güvencelerden yararlanmaktadır. Buna karşılık, katılım müzakereleri çerçevesinde ulusal pazarlarını diğer üyelere açmak ve DTÖ kurallarına uyum sağlamak yükümlülüğünü üstlenmektedirler.

 

Türkiye’nin de dahil olduğu birçok DTÖ üyesi için müzakereler, önceki GATT sistemi çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. 1947 tarihli GATT Anlaşmasına da taraf olan bu gruptaki ülkeler, Nisan 1994’te Marakeş’te imzaladıkları “”Uruguay Round”” Anlaşmasını takiben Ocak 1995’te kurulan DTÖ’nün asli ve kurucu üyeleri olmuşlardır.

 

Ticaret politikalarını uygulamak konusunda tam bir özerkliğe sahip herhangi bir devlet ya da gümrük sahası DTÖ’ye üye olabilmektedir. 1995 yılındaki kuruluşundan bu yana uygulanmakta olan DTÖ’ye katılım ve üyelik prosedürü başlıca dört aşamadan oluşan bir süreç olarak değerlendirilmektedir.

 

DTÖ’ye Katılım Süreci Başlıca Dört Aşamadan Oluşmaktadır

 

Resmi Başvuru ve Çalışma Grubunun Kurulması  

 

Aday ülke DTÖ’ye resmi başvuruda bulunmakta ve Genel Konsey bu talebi olumlu değerlendirerek, söz konusu ülkenin DTÖ’ye katılımına ilişkin bir “”çalışma grubu”” (working party) kurulmasına karar vermektedir.  Çalışma grupları DTÖ üyesi tüm ülkelerin katılımına açıktır. Aday ülkenin, DTÖ anlaşmaları kapsamına giren ticari ve ekonomik politikaları ile uygulamalarını tüm yönleriyle açıklaması gerekmektedir. Bu bilgiler, ilgili çalışma grubu tarafından incelendikten sonra DTÖ Sekreteryasına bir belge (memorandum) halinde sunulmaktadır.  

 

Çalışma Grubunun İncelemeleri ve İkili Taviz Müzakereleri  

 

Çalışma grubunun ilke ve politikalar üzerindeki incelemelerinde yeterli bir ilerleme kaydedildikten sonra, aday ülke ve üye ülkeler arasında ikili müzakereler başlatılmaktadır. Her ülkenin farklı ticari öncelikleri ve çıkarları olması nedeniyle söz konusu müzakereler ikili düzeyde yürütülmektedir. Müzakerelerde, tarife oranları, spesifik pazara giriş taahhütleri, mal ve hizmetlere ilişkin diğer politikalar ele alınmaktadır. Aday ülkenin üstleneceği taahhütler ikili düzeyde müzakere edilmekle birlikte, bu taahhütlerin “”ayrım gözetmeme”” (non-discrimination) prensibi çerçevesinde tüm DTÖ üyesi ülkelere eşit olarak uygulanması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, müzakerelerin sonuçları, aday ülkenin katılımıyla birlikte diğer üye ülkelerin elde edecekleri ticari fırsatları belirlemektedir.  

 

Katılım Protokolü

 

Çalışma grubunun aday ülkenin ticaret düzenlemeleri hakkındaki incelemeleri ve ikili taviz müzakerelerinin tamamlanmasının ardından, yine ilgili çalışma grubunda bir rapor, “”katılım protokolü”” (protocol of accession) ve “”taahhüt listeleri”” (schedules / lists of commitments) sonuçlandırılmaktadır. 

 

Karar  

 

Sonuncu aşama karar aşamasıdır. Rapor, protokol ve listelerden oluşan belgeler DTÖ Genel Konseyi veya Bakanlar Konferansına sunulmaktadır. Tüm DTÖ üyesi ülkelerin mutabakatıyla  katılım protokolünü imzalayan aday ülke, üye statüsünü kazanmaktadır.

 

RBK Ukraine, Dış Ticaret Müsteşarlığı

 

Fotoğfar:Korrespondent

 

DTÖ Yolunda Kırgızistan Engeli