İkinci Minsk anlaşması, Gönül Şamilkızı

13 Şubat 2015 Kapalı Yazar: TUİD WebAdmin
Minsk’te üçlü temas grubunun imzaladığı yeni anlaşma hangi maddeleri içeriyor?

 

Belarus’un başkenti Minsk’te 16 saat süren görüşmelerin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bir çok konuda uzlaşmaya vardıklarını açıkladı. Putin, Üçlü Temas Grubunun Minsk anlaşmalarının uygulanmasına yönelik önlemler konusunda belgeye imza attığını bildirdi.

1423739911_1047139803

Söz konusu belge 13 maddeden oluşuyor:

1. Ukrayna’nın Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı bölgelerinde ateşin hemen ve tamamen durdurulması ve ateşkesin 15 Şubat 2015’da Kiev saatiyle 00:00’da dan itibaren kesin biçimde uygulanması

2. Güvenlik bölgesinin oluşturulması için tarafların bütün ağır silahlarını; 100 milimetre ve üzeri kalibreli topçu sistemleri için minimum 50 kilometre genişliğinde, çok namlulu roket sistemleri için 70 kilometre genişliğinde, Tornado-C, Uragan, Smerç tipi roket sistemleri ve Toçka (Toçka U) taktik roket sistemleri için ise 140 kilometre olacak şekilde  eşit mesafede geri çekmesi.

– Ukrayna ordusu için: mevcut temas hattına

– Ukrayna’nın Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı bölgelerindeki silahlı gruplar için: 19 Eylül 2014’deki Minsk anlaşmasıyla belirlenen sınırların gerisine

Yukarıda bahsedilen ağır silahların çekilmesine ateşkesin ikinci gününden geç olmayarak başlanması ve 14 gün içerisinde sürecin tamamlanması gerekiyor.

Bu süreci Üçlü  Temas Grubunun desteği ile AGİT takip edecek.

3. Çekilmenin ilk gününden itibaren AGİT tarafından uydular, insansız hava araçları, radyolokasyon sistemleri de dahil bütün teknik araçlar kullanılarak ateşkes rejiminin ve ağır silahların çekilmesinin  etkili gözlemlenmesi ve doğrulanmasının  sağlanması.

4. Çekilmenin başlamasından bir gün sonra Ukrayna mevzuatına ve “Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinde geçici yerel yönetim düzenine dair” Ukrayna Kanununa uygun olarak yerel seçimlerin gerçekleştirilmesi yöntemlerine ve söz konusu bölgelerin geleceğine ilişkin diyalog başlatılması. Kısa sürede, bu belgenin imzalandığı tarihten 30 günden fazla geç olmamak kaydıyla Ukrayna parlamentosunun “Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinde geçici yerel yönetim düzenine dair” Ukrayna Kanunu çerçevesinde özel rejim uygulanacak bölgelerin 19 Eylül 2014 Minsk anlaşmasında belirlenen hat üzerinden belirlenmesine ilişkin düzenlemenin kabul edilmesi.

5.  Ukrayna’nın Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinde yaşanan olaylara karışan kişilerin takibi ve cezalandırılmasını yasaklayan yasaya uygun olarak af ve genel af kararlarının çıkartılmasının sağlanması.

6. Bütün esirlerin ve yasadışı gözaltına alınmış şahısların “herkese herkes” ilkesiyle serbest bırakılmasının sağlanması. Bu sürecin geri çekilmenin tamamlanmasından sonraki 5 günden geç olmayarak sona ermesi gerekiyor.

7. Uluslararası mekanizmalar çerçevesinde ihtiyacı olanlara insani yardımın ulaştırılması, depolanması ve dağıtılmasının güvenilirliğinin sağlanması.

8. Sosyal ödemeler, emekli maaşları ve diğer ödemeler (gelirler, zamanında kamu ve belediye hizmetleri ücretlerinin ödenmesi, Ukrayna yasal mevzuatı çerçevesinde vergi ödemeleri) de dahil olmak üzere sosyal-ekonomik ilişkilerin tam olarak yeniden kurulması yöntemlerinin belirlenmesi. Bu amaçla Ukrayna’nın kendi banka sistemi yönetimini çatışma bölgelerinde yeniden çalıştırmaya başlayacak ve belki bu aktarmaları kolaylaştırmak için uluslararası mekanizma oluşturulacak.

9.  Bütün çatışma bölgesinde devlet sınırları üzerinde tam kontrolün Ukrayna hükümeti tarafından sağlanması. Bu sürecin yerel seçimlerin ilk gününde başlaması ve 2015 senesinin sonuna kadar bu anlaşmanın 11.maddesinin yerine getirilmesi şartıyla –   Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinin temsilcileriyle Üçlü Temas Grubu çerçevesinde görüşme ve uzlaşma yoluyla tam kapsamlı siyasi çözümün (Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı bölgelerinde Ukrayna kanunları çerçevesinde yerel seçimlerin yapılması ve Anayasa reformunun gerçekleşmesi) ardından tamamlanması gerekiyor.

10. Bütün yabancı silahlı grupların ve askeri araçların, aynı zamanda Ukrayna sınırları içerisindeki paralı askerlerin AGİT gözetimi altında ülkeden çıkması. Bütün yasadışı grupların silahsızlandırılması.

11. Ukrayna’da 2015 senesinin sonuna kadar yürürlüğe girecek, merkezi yönetimin yetkilerinin azaltılması (Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinin özel statüsünden doğan, aşağıdaki notta belirlenen özelliklerinin dikkate alınması kaydıyla) gibi kilit unsurları da ihtiva eden Anayasa ile birlikte anayasa reformunun gerçekleştirilmesi.

Not: “Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinde geçici yerel yönetim düzenine dair” Ukrana Kanununa uygun olarak bu önlemler aşağıdakileri içeriyor:

– Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı yerlerinde ve bölgelerindeki olaylara karışan isimlerin ceza, cezai takip ve ayrımcılıktan muaf tutulması

– Ana dilini belirleme hakkı

– Yerel yönetimlerin Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı bölgelerinin savcılık ve yargı kurumlarının  başkanlarının belirlenmesinde yer alması

– Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesi için merkezi yönetim organlarının yerel yönetim organlarıyla anlaşmalar imzalaması imkanının sağlanması

– Devletin Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı bölgelerinin sosyal-ekonomik kalkınmasını desteklemesi

– Merkezi yönetim organlarının Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin ayrı-ayrı bölgelerinin Rusya Federasyonu’nun bölgeleriyle sınırötesi işbirliğine katkıda bulunması

– Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinde kamu düzeninin sağlanmasına destek amacıyla yerel yönetimlerin kararı doğrultusunda halk milisi birliklerinin oluşturulması

– Erken seçimlerde seçilen yerel milletvekillerinin ve Ukrayna parlamentosunun atadığı üst düzey yetkililerin yetkilerinin zamanından önce sonlandırılmaması.

12. “Donetsk ve Lugansk vilayetlerinin bazı bölgelerinde geçici yerel yönetim düzenine dair” Ukrayna Kanunu çerçevesinde yerel seçimlere ilişkin konuların Üçlü Temas Grubu çerçevesinde Donetsk ve Lugansk Halk Cumhuriyetlerinin ayrı-ayrı bölgelerinin temsilcileri ile görüşülmesi ve uzlaştırılması. Seçimler AGİT standartları çerçevesinde, AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu gözetiminde gerçekleşecektir.

13. Üçlü Temas Grubunun faaliyetinin hem de Minsk anlaşmasının maddelerinin yerine getirilmesi amacıyla çalışma gruplarının oluşturulması yoluyla hızlandırılması.

Belgenin imza kısmında AGİT temsilcisi Heidi Tagliavini, Ukrayna’nın ikinci Cumhurbaşkanı Leonid Kuçma ve Rusya’nın Ukrayna Büyükelçisi Mihail Zurabov’un yanı sıra Ukrayna’nın doğusundaki ayrılıkçıların temsilcileri Aleksandr Zaharçenko ile İgor Plotnitskiy’in de isimleri bulunuyor. Ancak Zaharçenko ve Plotnitsky’in isimlerinin önünde herhangi unvan yok.  Daha önce imzalanan Minsk anlaşmasında olduğu gibi…

Anlaşmama protokolü

Gönül Şamilkızı/ TRT Türk