Dünya Sanat Pazarının Değişen Merkezleri ve Yeni Patronları II: Rusya ve Ukrayna

4 Kasım 2012 Kapalı Yazar: tuidnews

Rusya, Çin’den sonra gelişmekte olan yeni pazarlar arasında önemli bir yere sahip. Rusya’daki alıcıların uluslararası piyasalarda rekor fiyatlara çağdaş sanat alımları yapmaları kısa sürede dikkatleri bu yöne çekti. Alım ve satımlar genellikle Rusya dışındaki müzayede şirketlerinde gerçekleşiyor. Sothbey’s ve Christie’s başı çekerken onu takip eden Rus sanatına odaklanmış MacDougall’s müzayede evi de Londra’da faaliyet göstermekte. Rus Koleksiyonerlerin önceleri 19. Yüzyıl Rus sanatına odaklı alım yapmaları söz konusu iken son dönemlerde uluslararası markalaşmış çağdaş sanatçılara yönelmiş oldukları görülüyor. Örneğin Chelsea Futbol Klubü sahibi Roman Abramovich Mayıs 2008’de 120 milyon dolar harcayarak Sotheby’s ve Christie’s müzayede evlerinden Lucian Freud ve Francis Bacon’a ait başyapıtlar aldı. Bu alımları kendisi her ne kadar resmi olarak onaylamasa da söz konusu resimlerin Abramovich koleksiyonunda olduğu pek çok gazeteci tarafından medyada dillendirildi. Diğer dikkat çeken alımların sahibi ise Vyacheslav Kantor. Marc Chagall, Chaim Soutine ve Amedeo Modigliani gibi 20 yüzyıl resimlerinden oluşan iyi bir koleksiyona sahip olsa da Mark Rothko ve Ilya Kabakov gibi isimleri rekor fiyatlara aldığı da bilinir. Ukrayna’dan Viktor Pinchuck’un ise Damien Hirst, Morika Mori gibi uluslararası çağdaş işler aldığı biliniyor. Jeff Koons’a ait “Hanging Heart” isimli işe ise 23.6 milyon dolar rekor fiyat ödeyerek Koons’un müzayede fiyatlarının yükselmesine katkı sağladı. Açtığı sanat merkezinde de sözkonusu isimlerin ve daha birçoklarının işlerini görmek mümkün.

Rusya’da uluslararası marka isimleri alanların yanında politik nedenlerle Rus sanatını destekleyen ve sunan koleksiyonerler de bulunuyor. Örneğin Vladamir Potanin, Malevich toplar. Alisher Usmanov ise 2007 yılında Sothybey’s de satılması planlanan çellist Mstislav Rostropovich ve eşine ait koleksiyonu tümüyle almıştır ve bugün 18. yüzyıla ait Constantine Palace yapısını müzeye çevirerek bu koleksiyonu orada sergilemektedir.

Rusya’da Çin’deki gibi bir iç pazar yok. Müzayede şirketleri, galeriler ve sanat fuarları bakımından zayıf. Örneğin, Moskova sanat fuarı kapandı. 2010 yılında Red October isimli çikolata fabrikası içinde ilk çağdaş sanat fuarı Cosmoscow, Moskova Sanat fuarına alternatif olarak düzenlenmişti. Bu fuara Rusya, Avrupa, Ukrayna, Amerika’dan 30 galeri katılmıştı. Koleksiyoner Margarita Pushkin ve sanat danışmanları Vladimir Ovcharenko (Regina Galleri) ve Volker Diehl (Volker Diehl Galleri) tarafından organize edilmişti. Amaçları Moskova’da çağdaş sanat festivallerine, bienallere ve müzelere alt yapı oluşturmaktı. Moskova Sanat Bienali ise oldukça yeni. Uluslararası kategoride öne çıkan galeriler ise Marat Guelman Galleri, Aidan Galleri ve XL Galleri’dir. Koleksiyoner profili ise buna karşılık oldukça güçlü ve konuya yaklaşımı bakımından da profesyonel. Koleksiyonlarını izleyenle paylaşmak fikri ile sanat merkezleri ve müzeler açıyorlar: Moskova’da Garage, St. Petersburg’da New Holland Island vs… Bunlar çoğunlukla çağdaş sanat müzeleri. Hükümetin müze açacağı söyleniyor ancak ne tür bir müze olacağı konusunda henüz bir bilgi yok. Aurora isimli bir sanat yatırım kaynağı mevcut. New York’da bulunan ve Rus sanatına odaklanmış 500 milyon dolarlık bir kaynağı olan bu fon, Rus sanatının ivme kazanmasında oldukça etkili.

Rusya, her geçen gün açılan çağdaş sanat merkezleri ve rekor alımları ile Dünya sanat pazarında yön verebilme gücüne sahip bir yer edinmeye başladı. Artprice’ın 2011-2012 yılı müzayede sonuçlarına göre hazırladığı istatistikte spesifik olarak yer almasa bile diğer olarak adlandırılmış kategoride ciddi bir payı temsil ediyor.

* Sözkonusu bilgilerin bir kısmı sanat pazarı üzerine yazıları olan gazeteci Georgina Adams’ın araştırmalarına dayanmaktadır. (Georgina Adam Konuşması, Christies Müzayede