Barış Planı Umut mu?, Gönül Şamilkızı

21 Haziran 2014 Kapalı Yazar: admin

porosenko-siviller-icin-koridor-acilmasini-istedi
Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko bugün ülkenin doğusundaki durumla ilgili barış planını açıklayacak.
Daha önce planın 14 maddeden oluştuğu açıklanmıştı. Ancak Cumhurbaşkanının Donetsk ve Lugansk’ta barış çabalarının yürütülmesini koordine eden temsilcisi İrina Geraşenko, Poroşenko’nun yerel elit temsilcileri ile görüşmenin ardından plana bir-iki madde daha eklenebileceğini söyledi.
Geraşenko, Poroşenko’nun Donetsk ve Lugansk’la ilgili görüşmelerin kapsamını genişletmeyi, bu görüşmelere entelektüelleri, medya temsilcilerini de davet etmeyi düşündüğünü bildirdi.

Cumhurbaşkanının özel temsilcisi, sözde Donetsk Halk Cumhuriyeti ve sözde Lugansk Halk Cumhuriyeti temsilcilerinin bölgedeki durumla ilgili yuvarlak masalara davet edilmeyeceğinin altını çizdi: “Bizim en iyi askerlerimizin bulunduğu uçağımızı vurduğunu, acımadan sivilleri öldürdüğünü  söyleyen insanlarla görüşme söz konusu değil. Görüşmeler yalnız kardeş kanının akmasını durduracak barış planını destekleyen insanlarla yapılabilir”.

Barış planında neler var?

Poroşenko’nun bugün resmen açıklayacağı barış planı, tüm katılımcılara güvenlik garantisinin verilmesini, silah bırakan ve ağır suç işlemeyen ayrılıkçıların cezai sorumluluktan muaf tutulmasını, rehinelerin serbest bırakılmasını, Rusya-Ukrayna sınırında 10 kilometrelik tampon bölge oluşturulmasını, yasadışı silahlı grupların ülkeyi terk etmesini, Rus ve Ukraynalı paralı askerlerin çıkması için koridor oluşturulmasını, silahsızlanmayı öngörüyor. Ayrıca, plana göre, İçişleri Bakanlığı nezdinde bölgede nöbet sistemi oluşturmak için özel birlik oluşturulması, Donetsk ve Lugansk’ta yasadışı yollarla işgal edilmiş idari binaların boşaltılması, yerel hükümet kurumlarının çalışmalarının ve merkez televizyon-radyo yayımlarının yeniden başlatılması düşünülüyor. Anayasaya değişiklik yapma yoluyla bölgelerin yetkilerinin arttırılması, seçimlere kadar valilerin Donbass temsilcileri ile uzlaşma yoluyla belirlenmesi, erken yerel ve genel seçimlerin yapılması, Donbass’da istihdam programının oluşturulması da planın diğer önemli maddeleri.
1403256541_1402926640-2118-pogranichniki-pogranichnik.jpg
Poroşenko’nun umduğunu bulması çok zor 

Poroşenko, bu planı kısa sürede gerçekleştirmeği ve bölgede düzeni sağlamayı umuyor. Ancak mevcut şartlar altında bu planın gerçekleşmesi inandırıcı görünmüyor.  Zira bölgede durum her geçen gün daha da ağırlaşıyor. Ukrayna, son yıllarda dağılmanın eşiğine gelmiş ordusunu ve diğer güvenlik güçlerini, gönüllüleri seferber etmesine rağmen, Rusya’nın askeri-istihbarat ve propaganda faaliyetleri karşısında başarılı olamıyor. Rusya’nın Ukrayna’ya müdahale olasılığı yeniden gündeme geliyor.

Antiterör operasyonlarının başladığı tarihten bugüne kadar Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 156 askerini kaybetti. Bu rakama, çoğunluğu gönüllülerden oluşan Ulusal Muhafız Alayının ve Devlet Sınır Hizmetinin kayıpları dahil değil. Sadece dün Krasnıy Liman’da 12 Ukrayna askerinin hayatını kaybettiği bildiriliyor.
Ölü sayısı sadece askerlerle de sınırlı değil. BM’nin açıkladığı rakamlara göre, nisan ayının ortalarından haziranın ortalarına kadar Ukrayna’nın güneydoğusunda 356 insan hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin 257’sinin sivil olduğu bildirildi.
Hatta bu rakamlar da tam değil. Çünkü birincisi, BM bu rakamı açıkladığında Ukrayna ordusunun 86 kayıp verdiğini bildiriyordu, ancak bugün itibari ile resmi açıklanan rakam 156. Öte yandan, Ukrayna’nın doğusundaki çatışmalarda hayatını kaybeden çok sayıda Rusya vatandaşı da var. Kremlin’in kontrolünde olmayan Rusya basını Donetsk sınırından Rostov’a çok sayıda tabut geldiğini, ancak yetkili makamların bu ölüleri kayıt altına almadığı gibi, bilinmesini de istemediğini yazıyor. Nedeni ise çok açık – Rusya, Ukrayna’da savaşmadığını iddia ediyor. Donetsk ve Lugansk’tan  gelen cenazeler ise Kremlin’in resmi propagandasına uymuyor…
1403256564_1403251627-3633-btr-80.jpg
Ukrayna ise Rusya’nın doğuda savaştığına ilişkin kanıtlara sahip olduğunu bildiriyor. Savunma Bakanı Mihail Koval, parlamentodaki konuşmasında son dönemde Rusya tarafından Ukrayna’ya Grad füze kurguları, tanklar ve diğer zırhlılardan oluşan 10 askeri aracın geçtiğini söyledi. Koval, bu araçların Rus ordusuna ait olduğuna ilişkin kanıtlara sahip olduklarını bildirdi. Savunma Bakanı, bu kanıtları mahvedilen Grad kurgularının birisinde bulduklarını söyledi. Koval, geçen haftadan itibaren sınırların tamamen kapatıldığını bildirdi. Parlamento Başkanı Aleksandr Turçinov da bugün Rusya sınırının kapatılması operasyonunun tamamlandığını açıkladı.

Rusya Ukrayna sınırına ilave asker topluyor

Kremlin ise bölgede kendi desteği ile başlayan çatışmaları artık “soykırım” diye tarif ediyor ve Ukrayna sınırına asker toplamayı sürdürüyor. Ukrayna resmi makamları, son günlerde sınıra Rusya’nın 4 taktik saldırı taburunun yerleştirildiğini bildiriyor. Rus basınında yer alan haberlere göre, son günlerde Ukrayna sınırındaki Rostov ve Belgorod vilayetlerinde asker ve askeri araç sayısı arttı. Son günlerde Rusya’nın Harkov’da da istihbarat ve propaganda faaliyetlerini güçlendirdiği bildiriliyor.

Ukrayna sınırındaki hareketlilik iddialarını Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Çarşamba günü parlamentodaki kapalı toplantıda  doğruladı. Milletvekillerinin Rus basınına yaptığı açıklamalara bakılırsa, Şoygu, NATO güçlerinin son dönemde bölgede gerçekleştirdiği tatbikatların artması nedeniyle buna gerek gördüklerini bildirdi.  Rus milletvekilleri, Savunma Bakanının Rus ordusunun her türlü senaryoya hazır olduğunu söylediğini bildirdi. Milletvekillerine göre, Şoygu “Her şey duruma, daha da net olursak, bizim Batılı partnerlerimizin pozisyonuna bağlı. Ordu her türlü görevi yerine getirmeye hazır” dedi.  Şoygu, sözde Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetlerinin uçuşa yasak bölge ilan edilmesi olasılığına da hazır olduklarını bildirdi. Savunma Bakanı, bunun siyasi konu olduğunu, şimdilik böyle niyet olmadığını, ama askeri-teknik açıdan bunun mümkün olduğunu vurguladı.
1403256599_1402747337-7043-grad-facebookcom-butusovyuriy-1.jpg
Kremlin’den bugün yapılan açıklamada da Ukrayna sınırına yeni askeri  birliklerin gönderildiği doğrulandı. Açıklamada bunun “sınır güvenliğini sağlamak” amacı taşıdığı bildirildi: “Moskova, Rusya Federasyonu askeri birliklerinin Ukrayna sınırına yoğunlaştığına ilişkin açıklamaları şaşkınlıkla karşılıyor. Bu, devlet sınırının güçlendirilmesi önlemidir ve karar çoktan alınmıştı”.
Rusya’nın AGİT daimi temsilcisi Andrey Kelin ise Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin Rusya sınırını ihlal ettiğini iddia etti. Kelin, Ukrayna’nın sınır ihlalini sürdürmesi durumunda “bütün gereken sert önlemlerin alınacağını” bildirdi.

Gönül Şamilkızı – TRT Türk