AB ve GB ile ilgili açıklamalar ekonomik olmasından çok politik

12 Mayıs 2013 Kapalı Yazar: admin

ab-ve-gb-ile-ilgili-aciklamalar-ekonomik-olmasindan-cok-politik

Almanya’nın uluslararası yayını olan Deutsche Welle muhabiri, Kiev’in neden GB’ye üye olarak katılmak istemediğini ancak gözlemci statüsünü elde etmek istediğini araştırdı ve şu soruyu sordu;

“Kiev, Rusya, Kazakistan ve Belarus ile Gümrük Birliği’nde (GB) gözlemci statüsüne neden sahip olmak istiyor?”… İşte bulduğu cevaplar;

Ukrayna seçimini çoktan Avrupa Birliği’nden yana kullandı. Resmi Kiev aynı zamanda Ukrayna mallarını Gümrük Birliğinde satma fırsatını da kaçırmamak istiyor. İşte bunun için Ukrayna’ya gözlemci statüsü lazım. Soru, bunu elde edip edemeyeceği.

İddia ve yalanlamalar

28 – 29 Mayıs günleri Astana’da yapılacak olan Yüksek Avrasya Ekonomi Birliği toplantısında Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç’in GB üye ülke liderleri ile görüşmesi ve Gözlemci Statüsü Anlaşmasının imzalanması planlanıyor. Ukrayna Başbakanı Nikolay Azarov Nisan ortasında ‘‘Karar alındı, sadece teknik formülasyonlar kaldı’’ demişti.

Ancak Rusya Federasyonu Ekonomik Kalkınma Bakanı Aleksey Lihaçev, bu açıklamayı hemen yalanlamıştı. Bakan, Ukrayna’dan sadece Kiev’in açık Avrasya Ekonomi Komisyonu toplantılarına katılabileceği ile ilgili memorandum metninin gönderildiğini açıkladı. Rusya Federasyonu Başkan Danışmanı Sergey Glazyev 26 Nisan günü şunları söyledi; ‘‘2013 sonbaharında imzalanması planlanan Ukrayna – AB Ortaklık Anlaşması, Rusya – Kazakistan – Belarus ile Gümrük Birliği üyeliği kapısı Ukrayna için ebedi olarak kapanacak’’

Kim kimi gözetleyecek?

Görünen o ki Kiev kararını çoktan verdi. Yanukoviç, GB ile ilgili sadece gözlemcilik statüsü hakkında konuşuyor. Ukrayna Başbakan Yardımcısı Yuriy Boyko, bunun Rusya, Kazakistan ve Belarus ile ticareti korumak istediklerinden kaynaklandığını bir televizyon kanalında dile getirmişti. Boyko, ‘‘Gümrük Birliği’nde tam olarak neler olduğunu anlamak ve ticaret hacmimizi kaybetmemek için GB gözlemci statüsüne sahip olmamız gerekir. 60 milyar dolar söz konusu’’ şekline konuştu.

Ayrıca şimdilik Ukrayna ve GB üye ülkeleri ile sadece görüşmelerin yapıldığını ve ancak bundan sonra Avrasya Komisyonu görüşmelerinin yapılabileceğinin altını çizen Boyko, Ukrayna’nın GB ve AB ile ilgili bir takım açıklamaların yapıldığını ve fakat bunların hepsinin ekonomik olmasından çok politik olduğuna sitem etti.

Gümrük Birliği kimin için karlı?

Kiev Ekonomik Araştırmalar ve Siyasi Danışma Enstitüsü Müdürü İgor Burakovskiy de Ukrayna – GB etrafındaki konuşmaların ekonomik olmasından çok politik olduğuna katılıyor. Burakovskiy GB ile ilgili düşüncelerini şu sözlerle ifade etti ‘‘Gümrük Birliği – eski SSCB sınırları içerisinde kendi kontrolünü sağlamak için gerekli olan Moskova’nın siyasi projesidir’’ Burakovskiy aynı zamanda GB ülkeleri ile serbest ticaret rejimini korumak Ukrayna’nın önemli görevlerinden biri olduğuna dikkat çekti.

Kievli siyasetçi Viktor Nebojenko, Rusya’nın gerçekte Kiev’i tam yetkili üye olarak GB’ye kabul etmeye hazır olmadığını çünkü Ukrayna’nın GB’ye üye olması durumunda Gazprom Kiev’e doğalgazı 500 dolardan satamayacak ve büyük kayıplara maruz kalacak.

Peki Ukraynalılar ne istiyor?

1 Mayıs İşçi Bayramı günü Kiev’de binlerce Komünist tarafından yapılan mitinglerde, GB üyeliği sloganlarının yerini geleneksel işçi haklarını koruma talepleri aldı. Ukrayna Komünist Partisi Lideri Pyotr Simonenko, ‘‘Ukrayna’nın tek çıkış yolu – Gümrük Birliğine katılmak’’ sloganı altında miting yaptı. Sosyologlar, bu fikre Ukraynalıların yarısı katıldığını söylüyor.

Ukraynalıların diğer yarısı ise AB üyeliğini savunuyor. Bu sonuca, İlka Kuçeriv Demokratik İnisiyatifler Fonu ve Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü tarafından Mart 2013’te yapılan araştırma esnasında varıldı. Araştırmaya göre AB üyeliği daha çok Ukrayna’nın Merkez ve Batı bölgelerinde destekleniyor. GB üyeliği ise bilindiği gibi Doğu ve Güney bölgelerinde destekleniyor.

Kiev Avrupa Atlantik Ortaklığı Enstitüsü uzmanı Vladimir Gorbaç, ‘‘Yürürlükte olan hükümet, Avrupa entegrasyon politikasını yürütürken çok zor bir durumla karşılaştı çünkü seçimlere Rusya ile birleşme sloganları altında girmişti’’ şeklinde konuştu.

Lilya Kulcanay

QHA